Dat de mens in staat is om anderen te beoordelen op enkel hun afkomst of geloofsovertuiging heeft de geschiedenis helaas al talloze keren bewezen. Iets in onze aard maakt het mogelijk om zo'n intense haat richting anderen op te wekken dat dit al regelmatig heeft geresulteerd in grootschalige conflicten, met vele doden als gevolg. Over de precieze achtergrond van deze argwaan jegens andersdenkenden zijn al talloze studies gedaan, maar het is nog niemand gelukt om het precies te doorgronden. Regisseur Kamen Kalev probeert met Eastern Plays ook geen antwoord te geven op deze vraag, maar in plaats daarvan laat hij zien wat de gevolgen kunnen zijn van één incident met deze achtergrond.

De film draait om vier hoofdpersonen, maar de inmiddels overleden Christo Christov speelt als Itso eigenlijk de enige echte hoofdrol. Wanneer de ex-verslaafde getuige is van de afranseling van enkele Turken grijpt hij in en raakt zelf ook gewond, maar al snel heeft hij door dat zijn kleine broertje Georgi een belangrijke rol heeft gespeeld bij deze racistische aanslag. Via alle gangbare stereotypen als een kaal hoofd en het luisteren naar death metal wordt ons getoond dat de jonge Bulgaar zich heeft aangesloten bij een plaatselijke groep neonazi's, maar zijn blik verraadt dat hij het niet geheel eens is met zijn leiders.


Itso blijft na het voorval contact houden met Isil, de dochter van het zwaarst getroffen slachtoffer, maar haar vader verbiedt haar om nog langer om te gaan met hem. Ook hier zitten de verschillende etnische achtergronden het tweetal in de weg, al komt deze verhaallijn wat geforceerd over om de boodschap nog maar eens te benadrukken. De film heeft verder echter niet veel meer te bieden qua verhaal, maar het gewone leven in Bulgarije wordt wel op mooie wijze naar het witte doek omgezet.

Films over racisme zijn er altijd al geweest en regisseurs als Spike Lee hebben er zelfs hun handelsmerk van gemaakt, maar wat maakt een film als deze nu uniek en niet overbodig? De verstrekkende gevolgen van één moment van racisme hebben we al kunnen zien in bijvoorbeeld Crash, dus wat dat betreft heeft Eastern Plays ook niet echt iets nieuws te bieden. Toch voelt de boodschap hier nog wel enigszins fris aan, maar dat heeft meer te maken met de omgeving dan het verhaal.


Wat de film dan ook vooral de moeite waard maakt is het acteerwerk van Christo Christov, de jonge acteur maakte met deze productie zijn eerste en enige film, maar laat een blijvende indruk achter. Hij is duidelijk onervaren, maar dat maakt het geheel juist zo natuurlijk om naar te kijken. Gelukkig is dit ook bij de rest van de cast het geval, niemand valt echt buiten de boot en de verschillende Oost-Europese talen dragen bij aan de sfeer.

Van de goedbedoelde boodschap moet Eastern Plays het dus niet hebben, hoewel het zeker lovenswaardig is wat regisseur Kalev heeft proberen te doen. De omgeving, sfeer en het acteerwerk maken de film echter toch nog de moeite waard om te kijken. De film komt wat traag op gang en het einde is ietwat onbevredigend, maar de film heeft toch een bepaalde charme die rechtvaardigt dat het een internationale release heeft gekregen. Het feit dat dit tevens de eerste lange film was van de regisseur geeft ons goede hoop voor de toekomst.